Etykieta produktu chemicznego stwarzającego zagrożenie musi zawierać zamknięty katalog informacji określony w artykule 17 rozporządzenia CLP, w tym dane dostawcy, identyfikatory produktu, piktogramy, hasło ostrzegawcze oraz zwroty H i P. Wielkość czcionki, format piktogramów i minimalne wymiary samej etykiety zależą od pojemności opakowania. Poniżej wyjaśniamy, jakie elementy są obowiązkowe i jak dobrać ich rozmiar do konkretnego opakowania.
Spis treści
- Czym jest etykieta CLP i jaką pełni funkcję na opakowaniu?
- Jakie elementy musi zawierać etykieta produktu chemicznego?
- Jak dobrać wymiary etykiety i piktogramów do wielkości opakowania?
- Czym jest kod UFI i kiedy jest wymagany?
- Czy małe opakowania mają ułatwienia w oznakowaniu?
- Jakie błędy w etykietowaniu najczęściej prowadzą do kar?
- Najczęściej zadawane pytania
Czym jest etykieta CLP i jaką pełni funkcję na opakowaniu?
Etykieta CLP to oznakowanie umieszczane na opakowaniu produktu chemicznego, które w jasny sposób informuje użytkownika o zagrożeniach związanych z jego stosowaniem oraz o zalecanych środkach ostrożności. Jej treść i format reguluje rozporządzenie w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji oraz mieszanin chemicznych, potocznie nazywane rozporządzeniem CLP.
Etykieta musi być trwale przymocowana do co najmniej jednej powierzchni opakowania bezpośrednio zawierającego substancję lub mieszaninę, czytelna, nieusuwalna i umożliwiająca odczytanie treści w poziomie, gdy opakowanie jest ustawione w typowy sposób. Musi być również sporządzona w języku urzędowym kraju, w którym produkt trafia na rynek.
Jakie elementy musi zawierać etykieta produktu chemicznego?
Artykuł 17 rozporządzenia CLP wskazuje zamknięty katalog informacji obowiązkowych na etykiecie produktu stwarzającego zagrożenie. Żadnego z poniższych elementów nie można pominąć, jeśli klasyfikacja produktu tego wymaga.
- Nazwa, adres i numer telefonu dostawcy substancji lub mieszaniny.
- Nominalna ilość substancji lub mieszaniny w opakowaniu udostępnianym ogółowi społeczeństwa.
- Identyfikatory produktu, czyli nazwa handlowa oraz nazwy chemiczne składników odpowiedzialnych za klasyfikację.
- Piktogramy określające rodzaj zagrożenia, zgodne z globalnie zharmonizowanym systemem GHS.
- Hasło ostrzegawcze, czyli słowo „Niebezpieczeństwo” lub „Uwaga”, w zależności od poziomu zagrożenia.
- Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia, tak zwane zwroty H, oraz zwroty określające środki ostrożności, tak zwane zwroty P.
- W razie potrzeby sekcja informacji uzupełniających, oznaczana jako zwroty EUH.
Piktogramy CLP mają charakterystyczny kształt rombu z czerwonym obramowaniem i białym tłem. Wszystkie elementy dotyczące zagrożenia, czyli piktogramy, hasło ostrzegawcze oraz zwroty H i P, powinny być na etykiecie zgrupowane razem, a nie rozproszone w różnych miejscach opakowania.
Jak dobrać wymiary etykiety i piktogramów do wielkości opakowania?
Rozmiar etykiety oraz umieszczonych na niej piktogramów jest ściśle uzależniony od pojemności opakowania. Ustawodawca określił minimalne wymiary, aby ostrzeżenia pozostały widoczne dla użytkownika bez konieczności posługiwania się przyrządami optycznymi.
| Pojemność opakowania | Minimalny wymiar piktogramu | Uwagi dotyczące czcionki |
|---|---|---|
| Do 10 ml | Zmniejszony, ale musi pozostać czytelny | Rozmiar czcionki może być mniejszy, jeśli tekst pozostaje czytelny |
| Do 3 litrów | co najmniej 10×10 mm | Standardowa czytelność zgodna z tabelą 1.3 rozporządzenia CLP |
| Powyżej 3 litrów do 50 litrów | co najmniej 23×23 mm | Etykieta proporcjonalnie większa niż przy mniejszych opakowaniach |
| Powyżej 50 litrów | Wymiary rosnące zgodnie z tabelą 1.3 CLP | Wymagana dodatkowa weryfikacja proporcji etykiety do opakowania |
Dla opakowań o nietypowym kształcie, na przykład bardzo małych pojemników lub opakowań zbiorczych z wieloma jednostkami wewnętrznymi, przepisy dopuszczają rozwiązania alternatywne, takie jak etykiety warstwowe typu peel-off lub przeniesienie pełnych informacji na opakowanie zewnętrzne, przy zachowaniu skróconych danych na opakowaniu bezpośrednim.
Czym jest kod UFI i kiedy jest wymagany?
Kod UFI, czyli unikalny identyfikator formuły, to kod przypisywany produktowi zgodnie z wymaganiami załącznika VIII do rozporządzenia CLP. Kod ten musi znaleźć się na etykiecie oraz w powiązanym z produktem zgłoszeniu do systemu PCN, wykorzystywanym przez ośrodki zatruć w sytuacjach awaryjnych.
Obecność kodu UFI na etykiecie pozwala służbom ratunkowym natychmiast zidentyfikować dokładny skład produktu w razie zatrucia lub innego incydentu, nawet jeśli osoba zgłaszająca zdarzenie nie zna pełnej nazwy handlowej. Jest to jeden z elementów etykiety, który najczęściej bywa pomijany przez producentów wprowadzających produkt na rynek po raz pierwszy.
Czy małe opakowania mają ułatwienia w oznakowaniu?
Tak, rozporządzenie CLP przewiduje wyjątki dla opakowań o niewielkiej pojemności. Wybrane elementy etykiety można pominąć na opakowaniach o pojemności nieprzekraczającej 125 mililitrów, jeśli dana substancja lub mieszanina jest zaklasyfikowana w określonych klasach lub kategoriach zagrożenia wskazanych w przepisach.
Jeżeli opakowanie ma taki kształt lub jest na tyle małe, że fizycznie niemożliwe jest spełnienie pełnych wymagań etykietowania, dopuszcza się umieszczenie ograniczonych informacji na opakowaniu wewnętrznym, a pełnej treści etykiety na opakowaniu zewnętrznym. Rozwiązanie to sprawdza się szczególnie przy dystrybucji wielu małych jednostek w jednym opakowaniu zbiorczym.
Jakie błędy w etykietowaniu najczęściej prowadzą do kar?
Najczęstszym błędem jest niedopasowanie wielkości piktogramów i czcionki do faktycznej pojemności opakowania, co skutkuje etykietą nieczytelną mimo formalnej obecności wszystkich wymaganych elementów. Kolejnym powtarzającym się problemem jest rozproszenie elementów dotyczących zagrożenia w różnych miejscach etykiety zamiast ich zgrupowania, co utrudnia szybkie zrozumienie ryzyka przez użytkownika.
Brak któregokolwiek z wymaganych elementów etykiety może skutkować karą administracyjną lub zakazem wprowadzenia produktu do obrotu. Firmy przygotowujące duże serie opakowań, zwłaszcza eksportowanych na kilka rynków jednocześnie, coraz częściej konsultują projekt etykiety z zewnętrznymi specjalistami przed uruchomieniem produkcji opakowań. Praktyczne wytyczne dotyczące projektowania takich etykiet, w tym dobór wymiarów do rodzaju opakowania, publikuje między innymi portal https://expoopakowania.pl/, poświęcony tematyce opakowań i oznakowania produktów chemicznych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy każdy produkt chemiczny musi mieć na etykiecie wszystkie siedem elementów z artykułu 17 CLP?
Nie, zakres obowiązkowych elementów zależy od klasyfikacji produktu. Substancje niesklasyfikowane jako niebezpieczne nie wymagają piktogramów ani zwrotów H i P, ale nadal muszą zawierać podstawowe dane identyfikacyjne dostawcy i produktu.
Czy etykieta może być w więcej niż jednym języku?
Tak, w przypadku sprzedaży na kilku rynkach jednocześnie etykieta może zawierać treści w wielu językach, pod warunkiem zachowania czytelności i odpowiedniego oznaczenia, którego języka dotyczy dana część tekstu.
Co się stanie, jeśli piktogram na etykiecie jest mniejszy niż wymagane minimum?
Etykieta z piktogramem mniejszym niż minimalny wymiar określony dla danej pojemności opakowania jest niezgodna z przepisami CLP, co może skutkować karą administracyjną lub wstrzymaniem sprzedaży produktu do czasu poprawy oznakowania.
Czy kod UFI jest wymagany dla każdego produktu chemicznego?
Kod UFI jest wymagany dla mieszanin sklasyfikowanych jako stwarzające zagrożenie dla zdrowia lub zagrożenie fizyczne, które podlegają zgłoszeniu do systemu PCN wykorzystywanego przez ośrodki zatruć.
Czy opakowanie zbiorcze zawsze musi mieć osobną etykietę dla każdego opakowania wewnętrznego?
Nie zawsze. Jeśli opakowania wewnętrzne są zbyt małe, aby pomieścić pełną etykietę, dopuszczalne jest umieszczenie skróconych informacji wewnątrz oraz pełnej treści etykiety na opakowaniu zbiorczym, pod warunkiem zachowania czytelności dla użytkownika końcowego.
Co warto zapamiętać?
- Artykuł 17 rozporządzenia CLP określa zamknięty katalog obowiązkowych elementów etykiety, w tym dane dostawcy, piktogramy i zwroty H oraz P.
- Wymiary etykiety i piktogramów zależą od pojemności opakowania i rosną wraz z jej wielkością.
- Kod UFI umożliwia szybką identyfikację składu produktu przez ośrodki zatruć w sytuacjach awaryjnych.
- Opakowania o pojemności do 125 ml mogą korzystać z wyjątków w zakresie części elementów etykiety.
- Najczęstsze błędy dotyczą niedopasowania wielkości oznakowania do opakowania i rozproszenia elementów dotyczących zagrożenia.
Zostaw komentarz